Algemene projectomschrijving
Silos is een plan voor drie silo’s op Zeeburgereiland met conferentieruimte, sportclub, bioscoop, horeca, kantoorruimtes en drie openbare dakterrassen.
De verschillende functies moeten een breed publiek interesseren. De verschillende functies zorgen er voor dat er altijd wel iets leuks van je gading bij is, overdag of ’s avonds, voor jong en oud.
De silo’s zijn door Elephant en ontwikkelcombinatie Vink Bouw en Grayfield tot indrukwekkende iconen gemaakt, zonder afbreuk te doen aan de rauwheid van de bestaande silo’s.
Elke silo is apart geprogrammeerd waardoor er optimale aansluiting is bij de behoefte van de buurt als op stadsniveau. Het dak van de voormalige silo's biedt een panoramisch uitzicht over de stad en is publiek toegankelijk.
De drie silo’s zijn verdeeld in een oost, west en midden, met elk een unieke functie. Zo wordt in de middensilo ruimte geboden aan een sportclub en een conferentieruimte. In de oostersilo komt horeca, waar een restaurant met evenementenruimte wordt gevestigd. De westersilo huisvest straks een culturele evenementenruimte, inclusief Rialto Filmhuis.
De herontwikkeling van de drie silo’s maakt intensief gebruik van lichte staalconstructies voor de nieuwe toevoegingen bovenop en tussen de bestaande betonnen silo’s. De oorspronkelijke silo’s blijven behouden als betonnen casco, terwijl de nieuwe dakopbouwen en interne vloeren worden gerealiseerd met een staalconstructie met staalplaatbetonvloeren om gewicht te beperken en flexibiliteit te vergroten. Dit sluit aan bij het ontwerpprincipe waarbij oude en nieuwe elementen contrasterend worden gecombineerd, die moderne optoppingen bovenop de ruwe betonnen silo’s plaatsen.
Daarnaast worden de silo’s op 25 meter hoogte verbonden door bestaande betonnen bruggen, die onderdeel zijn van het publiek toegankelijke dakpark.
Beschrijving staalconstructie en/of gebruik van staal
Bij de herontwikkeling van de drie silo’s op Zeeburgereiland speelt staal een centrale rol in de nieuwe constructieve toevoegingen. De bestaande silo’s, oorspronkelijk gebouwd als betonnen waterzuiveringsinstallaties, blijven als robuust casco behouden, terwijl alle nieuwe inbouwvloeren en de drielaagse optoppingen bovenop de silo’s worden uitgevoerd in een lichtgewicht staalconstructie. Deze keuze is bewust gemaakt om de extra belasting op de bestaande betonnen constructie zo beperkt mogelijk te houden. Pieters ontwierp voor alle drie de silo’s een identieke staalconstructie die samen met Buiting Staalbouw is uitgewerkt. De optoppingen hebben een grotere diameter dan de silo’s zelf en zijn excentrisch geplaatst, waardoor ze als het ware lijken op te stijgen uit de bestaande structuur.
Daarnaast worden de silo’s op circa 25 meter hoogte met elkaar verbonden door loopbruggen. Deze bruggen vormen onderdeel van het publiek toegankelijke dakpark dat over de drie silo’s heen loopt.
Bijzondere aspecten bouwkundig concept / ontwerp
Het ontwerp van Elephant Architects combineert het industriële karakter van de voormalige rioolwaterzuiveringssilo’s met moderne toevoegingen die het geheel een nieuwe stedelijke betekenis geven. De ruwe betonnen buitenkant blijft zichtbaar en herkenbaar, terwijl de nieuwe optoppingen een eigentijdse laag toevoegen. De drie silo’s krijgen elk een eigen functie, maar blijven door hun vormgeving en materialisering een samenhangend ensemble. De westsilo wordt een filmhuis met vijf zalen, café en rooftopbar; de middensilo wordt ingericht voor sport, horeca en werkplekken; de oostelijke silo krijgt een horecafunctie met terrassen.
Een belangrijk onderdeel van het ontwerp is het dakpark dat op 25 meter hoogte ontstaat. Dit park, met groen, terrassen en uitzicht over Amsterdam en het Markermeer, vormt een nieuwe publieke ruimte voor de wijk. De optoppingen bovenop de silo’s bevatten vaste kantoren en flexibele werkplekken. Het project is gecertificeerd met BREEAM Outstanding, de hoogste duurzaamheidsclassificatie.
Bijzondere constructieve slimmigheden / detailleringen
De grootste constructieve uitdaging ligt in het combineren van de bestaande betonnen silo’s met nieuwe functies en optoppingen. Door te kiezen voor een lichtgewicht staalconstructie wordt de extra belasting op de oude betonnen constructie geminimaliseerd. De optoppingen zijn excentrisch geplaatst en hebben een grotere diameter dan de silo’s zelf, wat een zorgvuldig ontworpen draagstructuur vereist.
De bestaande daken van de silo’s, op circa 20 meter hoogte, worden ingericht als openbare daktuin. Via bestaande en nieuwe loopbruggen kunnen bezoekers van het ene naar het andere dak lopen. Deze bruggen moeten bewegingen van de afzonderlijke silo’s kunnen opvangen, wat vraagt om flexibele stalen verbindingen.
Bijzondere aspecten uitvoering
De uitvoering van het project vraagt om een nauwkeurige omgang met de bestaande betonnen constructies, die sinds 1978 in gebruik waren als onderdeel van de Rioolwaterzuivering Oost. De silo’s zijn ruim 19 meter hoog en 21 meter in diameter, en waren sinds 2006 buiten gebruik. Het inbrengen van nieuwe vloeren, installaties en optoppingen vereist gedetailleerde maatvoering en zorgvuldige engineering.
De bouw is gestart in september 2024. De beperkte ruimte in de Sportheldenbuurt en de hoogte waarop gewerkt wordt, maken een strakke logistieke planning noodzakelijk. De toepassing van prefabricage, onder andere bij de staalconstructies, helpt om de bouwtijd te verkorten en de hinder te beperken.
Bijzondere functionele aspecten van het bouwwerk
De drie silo’s vormen samen een multifunctioneel complex dat cultuur, sport, horeca, werkplekken en ontspanning samenbrengt. De programmering sluit aan op de behoeften van de buurt en het stadsdeel. In de westsilo komt filmhuis Rialto, in de middensilo een grote sportschool en horeca, en in de oostsilo een restaurant met terrassen.
Het dakpark vormt een unieke publieke ruimte met uitzicht over de stad. De silo’s worden zo een nieuwe ontmoetingsplek voor bewoners en bezoekers. De middelste silo fungeert bovendien als huiskamer van de buurt, waar bewoners, scholen en verenigingen twee dagen per maand gratis gebruik kunnen maken van de ruimte voor workshops, uitvoeringen of ceremonies.
Duurzaamheid
Duurzaamheid vormt een van de fundamenten van de herontwikkeling van de drie silo’s op Zeeburgereiland. Het project streeft naar een BREEAM Outstanding‑project, de hoogste internationale duurzaamheidsclassificatie. De transformatie behoudt de bestaande structuur, vermindert afval en laat zien hoe steden kunnen bouwen met wat er al is. Het geheel vormt een circulaire en natuurinclusieve ontwikkeling die een duurzame toekomst moet ondersteunen.
Materiaalgebruik (efficiëntie)
Het project onderscheidt zich door een uitzonderlijk efficiënt materiaalgebruik, waarbij de drie bestaande betonnen waterzuiveringssilo’s volledig worden behouden en getransformeerd. Door het casco niet te slopen maar als drager voor de nieuwe functies te hergebruiken, wordt de inzet van nieuwe materialen drastisch beperkt en ontstaat er nauwelijks sloopafval. De nieuwe optoppingen zijn uitgevoerd in lichte staalconstructies, die de bestaande betonnen schil minimaal belasten en tegelijkertijd maximale ontwerpvrijheid bieden. Deze aanpak sluit aan bij de constructieve strategie waarin stalen optoppingen, vakwerken en aangepaste kolomafdrachten zorgvuldig zijn geïntegreerd bovenop de oorspronkelijke silo’s.
Energiegebruik en verbruik tijdens bouw en gebruik
Het project zet sterk in op een energiezuinige en toekomstbestendige gebouwexploitatie. Voor iedere functie zijn maatwerkinstallaties zijn ontworpen, waaronder luchtbehandelingssystemen die zorgvuldig in de bestaande constructie zijn geïntegreerd. Deze aanpak minimaliseert energieverlies en zorgt voor een optimaal binnenklimaat. De karakteristieke donkere buik van de silo’s wordt bovendien benut voor energie‑buffering, waardoor temperatuurschommelingen worden afgevlakt en de energievraag verder wordt gereduceerd. De ambitie om te voldoen aan BREEAM Outstanding betekent dat het gebouw moet presteren binnen de hoogste categorie van energie‑efficiëntie, met strenge eisen voor beperking van energiegebruik, optimalisatie van installaties en het toepassen van duurzame energiebronnen. Daarmee vormt het project een voorbeeld van hoe erfgoedtransformatie en energieprestatie hand in hand kunnen gaan.
Mate van overlast (bouwwerkzaamheden) voor mens en dier
De circulaire benadering van het project draagt direct bij aan het beperken van bouwkundige overlast voor de omgeving. Doordat de bestaande betonnen silo’s volledig behouden blijven, zijn zware sloopwerkzaamheden — doorgaans de grootste bron van geluid, stof en trillingen — niet nodig. De transformatie richt zich op toevoegingen en inbouw, waardoor de impact op de directe leefomgeving aanzienlijk kleiner is dan bij conventionele nieuwbouw. De duurzaamheidsambitie van het project sluit bovendien aan bij natuurinclusieve principes: groene daken, biodiversiteitsbevorderende maatregelen en zorgvuldig ingerichte buitenruimtes verminderen verstoring voor flora en fauna. De ontwikkeling is gericht op het versterken van de leefbaarheid van de buurt, waaronder hinder tijdens de bouw tot een minimum wordt beperkt.
Innovaties op product-, concept- en bouwniveau
Het project bevat meerdere innovaties op verschillende niveaus. Conceptueel is het een voorbeeld van circulaire gebiedsontwikkeling, waarbij industrieel erfgoed wordt behouden en getransformeerd tot een multifunctionele stedelijke plek.
Op productniveau worden hoogwaardige, duurzame gevelelementen en deurkozijncombinaties toegepast, onder andere voor de bioscoop in de westsilo. Deze dragen bij aan geluidsisolatie, veiligheid en energie-efficiëntie.
Op bouwniveau zijn de stalen optoppingen, de aangepaste kolomafdracht en de funderingsversterking met een nieuwe betonvloer en ‘vingers’ innovatieve oplossingen om nieuwe functies te kunnen dragen op een bestaande betonnen structuur.
Ook het publieke dakpark op 20–25 meter hoogte, verbonden door loopbruggen, is een vernieuwend stedelijk concept dat recreatie, groen en mobiliteit combineert.
