Algemene projectomschrijving
De nieuwe sportaccommodatie is tegen de bestaande voetbalkantine van voetbalvereniging ASW gebouwd. Deze is al voorzien van douches en omkleedruimtes, waardoor de nieuwe sporthal uitgevoerd kan worden zonder deze voorzieningen. Door Topos is aan de hand van een circulair ambitiedocument een duurzaam ontwerp gemaakt waarbij gezamenlijk met de opdrachtgever, gemeente Waddinxveen, is opgetrokken om het maximale uit de duurzaamheidsopgave te halen.
Beschrijving staalconstructie en/of gebruik van staal
Voor de toe te passen staalconstructie is hergebruik van donorstaal nagestreefd waarmee primaire grondstoffen worden gespaard en duurzaamheid wordt bevorderd. In overleg met constructeur IMd zijn uit een aantal gebouwen, die in opdracht van de gemeente gesloopt werden in Waddinxveen, bruikbare delen van de staalconstructie geoogst. Deze stalen kolommen en balken zijn hergebruikt in de constructie van de nieuwe sporthal. De bestaande constructieonderdelen zijn gestraald en gecoat waarna de modificaties aan het staal, zoals nieuwe kopplaten e.d. zichtbaar zijn gelaten zonder coating. Op deze wijze is het hergebruikte staal binnen het gebouw ook afleesbaar gebleven doordat op de niet behandelde onderdelen (bewust) lichte roestvorming is gekomen tijdens de bouw. Hierdoor refereert het staal aan hergebruik. Uitgangspunt voor de gehele constructie is dat het hele gebouw remontabel is. Remontabel bouwen maakt het verplaatsen, veranderen of hergebruiken van bouwdelen eenvoudiger en wordt een hogere circulaire restwaarde gegarandeerd. Binnen het gebouw is het hergebruikte staal antraciet van kleur en het nieuwe toegepaste staal wit.
Bijzondere aspecten bouwkundig concept / ontwerp
De route van de kleedruimten naar de sportzalen en de tribune zijn voorzien van een glazen pui van Ciskin (Circulair Skin systeem ), een ontwikkeling van gevelbouwers Alkondor en De Groot en Visser. De Ciskin gevel is de eerste geplaatste circulaire aluminium pui in Nederland. Bij de bouw zijn verder voor de binnenwanden biobased plaatmaterialen toegepast. In de sporthal zijn de wanden grotendeels afgewerkt met PET-vilt wandbekleding afkomstig van gerecyclede PET flessen. In de gang naar de kleedruimte is gebruik gemaakt van geluidsabsorberend materiaal uit gerecyclede spijkerbroeken. De sportvloer van Herculan is samengesteld uit gerecyclede en verschredderde oude sportvloeren. De tribunevloer heeft een houten opbouw die afkomstig is uit de donorgebouwen waaruit ook het staal afkomstig is en is afgewerkt met bamboe. Het hardhouten lattenplafond van de tribune is ook afkomstig uit een van de donorgebouwen (oude gemeentehuis van Waddinxveen).
Bijzondere constructieve slimmigheden / detailleringen
Het ontwerp van de sporthal zet een nieuwe standaard in de utiliteitsbouw door de functionaliteit van een sportaccommodatie rigoureus te combineren met circulaire principes. Het gebouw is ontworpen als een circulair project met een sterke focus op herbruikbaarheid en een modulair ontwerp. De basis hiervoor wordt gelegd in de hoofddraagconstructie, waarin op creatieve wijze donorstaal is hergebruikt om primaire grondstoffen te sparen en duurzaamheid te bevorderen. Deze staalconstructie is volledig geïntegreerd in het gebouw en maakt een modulaire en flexibele gevelindeling mogelijk. Alle structurele elementen zijn geschroefd of gebout en daardoor volledig losmaakbaar.
Direct aan deze staalconstructie is het innovatieve en losmaakbare gevelsysteem Ciskin gekoppeld, dat hiermee voor het eerst in Nederland wordt toegepast met herbruikbare materialen. De gevel is opgebouwd uit volledig demontabele elementen en de profielen zijn vervaardigd uit secundair aluminium, gerecycled uit sloopprojecten. De modulariteit is strikt gebaseerd op een stramien van 300 mm tot maximaal 1,8 meter. Door deze demontabele opbouw en de volledige losmaakbaarheid van de elementen worden onderhoud en eventuele vervanging eenvoudig, wat de levensduur van de totale constructie aanzienlijk verlengt.
Met deze duurzaamheidsmaatregelen worden afvalstromen geminimaliseerd, de milieubelasting beperkt en het energieverbruik gereduceerd. Om toekomstig hergebruik van zowel de staalconstructie als de gevelpanelen te garanderen, is het gehele proces vastgelegd in sluitende documentatie en materiaalpaspoorten. Dit grensverleggende project, dat direct bijdraagt aan maatschappelijke doelen zoals de circulaire economie en de reductie van CO₂-uitstoot, is het resultaat van een intensieve ketensamenwerking tussen vooraanstaande Nederlandse partners: Alkondor Hengelo, De Groot & Visser en Wicona/Hydro.
Bijzondere aspecten uitvoering
Het hergebruik van materialen vraagt veel improvisatiewerk van de aannemer tijdens de uitvoering. Langs de Ciskin-aluminium pui vinden aansluiting plaats op verschillende afmetingen staalprofielen uit donorgebouwen. De detaillering moest voor verschillende staalprofielen apart worden afgestemd. Het gebruik van donorhout in constructies vraagt vakmanschap van de timmerlui omdat dit hout niet mooi recht en strak is maar vaak enigszins gekromd en vervormd. Demontabel bouwen vraag bij alle details aandacht.
Bijzondere functionele aspecten van het bouwwerk
Het gebruik van bestaande kleed- en wasruimten van het aanliggende gebouw is bijzonder voor een sporthal maar scheelt een behoorlijk deel van het functionele programma wat niet gebouwd hoefde te worden en is gunstig in de exploitatie. De uitgebouwde tribune in de sporthal vanaf de 1e verdieping naar de begane grond vormt in het middelste zaaldeel niet alleen een tribune maar tevens een klim- en klauterelement wat gebruikt kan worden bij het moderne bewegingsonderwijs in de zaal.
Om ook de bezoekers duidelijke te maken dat ze te maken hebben met een circulair gebouwde sporthal zijn bij alle duurzame aspecten van de hal QR-codes geplaatst. Deze kunnen worden gescand waardoor een website wordt geopend welke informatie geeft over het hoe en waarom van het duurzaam toegepaste product in De Gouwehal. De sportaccommodatie heeft op deze wijze ook een educatief karakter gekregen.
Duurzaamheid
Het ontwerp van de sporthal zet een nieuwe standaard in de utiliteitsbouw door de functionaliteit van een sportaccommodatie rigoureus te combineren met circulaire principes. Het gebouw is ontworpen als een circulair project met een sterke focus op herbruikbaarheid en een modulair ontwerp. De basis hiervoor wordt gelegd in de hoofddraagconstructie, waarin op creatieve wijze donorstaal is hergebruikt om primaire grondstoffen te sparen en duurzaamheid te bevorderen. Deze staalconstructie is volledig geïntegreerd in het gebouw en maakt een modulaire en flexibele gevelindeling mogelijk. Alle structurele elementen zijn geschroefd of gebout en daardoor volledig losmaakbaar.
Direct aan deze staalconstructie is het innovatieve en losmaakbare gevelsysteem Ciskin gekoppeld, dat hiermee voor het eerst in Nederland wordt toegepast met herbruikbare materialen. De gevel is opgebouwd uit volledig demontabele elementen en de profielen zijn vervaardigd uit secundair aluminium, gerecycled uit sloopprojecten. De modulariteit is strikt gebaseerd op een stramien van 300 mm tot maximaal 1,8 meter. Door deze demontabele opbouw en de volledige losmaakbaarheid van de elementen worden onderhoud en eventuele vervanging eenvoudig, wat de levensduur van de totale constructie aanzienlijk verlengt.
Met deze duurzaamheidsmaatregelen worden afvalstromen geminimaliseerd, de milieubelasting beperkt en het energieverbruik gereduceerd. Om toekomstig hergebruik van zowel de staalconstructie als de gevelpanelen te garanderen, is het gehele proces vastgelegd in sluitende documentatie en materiaalpaspoorten. Dit grensverleggende project, dat direct bijdraagt aan maatschappelijke doelen zoals de circulaire economie en de reductie van CO₂-uitstoot, is het resultaat van een intensieve ketensamenwerking tussen vooraanstaande Nederlandse partners: Alkondor Hengelo, De Groot & Visser en Wicona/Hydro.
Duurzame toepassingen in De Gouwehal:
- Circulair staal en aluminium uit donorgebouwen
- Houten geveldelen voor de buitengevel (CO2 opslag)
- PV-panelen op het dak
- POCB bitumineuze dakbedekking geproduceerd uit gerecyclede dakbedekking
- Ciskin circulaire aluminium vliesgevel (https://circularfacadecompany.com/)
- Geluidabsorberende wandpanelen van gerecyclede PET flessen
- Geluidabsorberende plafondpanelen van gerecylede spijkerbroeken
- Herculan sportvloer van gerecyclede oude sportvloeren (https://herculan.com/nieuws/100-circulair-de-nieuwe-generatie-sportvloer/)
- Kingspan QuadCore Wall Panel met hoge thermische isolatiewaarde
- Tribune opgebouwd uit donorconstructiehout en afgewerkt met bamboe vloerdelen
- Houten plafond van donorhout uit donorgebouw
- Losmaakbare constructie
- Losmaakbare gebouwonderdelen zoals bestrating, houten verdiepingsvloer, tribunebalustrade
- Ecoboard biobased wandplaten
- Traptreden uit donorhouten trap uit donorgebouw
- Nestkasten voor mussen, vleermuizen en zwaluwen
- Waterabsorberend groen dak
- Gasloos gebouw
- Kleedruimten en kantine niet nieuw gerealiseerd maar door gebouwen te combineren gebruik maken van deze voorzieningen in de ASW accommodatie
Materiaalgebruik (efficiëntie)
- Circulair staal uit donorgebouwen
- Houten geveldelen voor de buitengevel (CO2 opslag)
- Ciskin circulaire aluminium vliesgevel (https://circularfacadecompany.com/)
- Geluidabsorberende wandpanelen van gerecyclede PET flessen
- Geluidabsorberende plafondpanelen van gerecylede spijkerbroeken
- Herculan sportvloer van gerecyclede oude sportvloeren (https://herculan.com/nieuws/100-circulair-de-nieuwe-generatie-sportvloer/)
- Kingspan QuadCore Wall Panel met hoge thermische isolatiewaarde
- Tribune opgebouwd uit donorconstructiehout en afgewerkt met bamboe vloerdelen
- Houten plafond van donorhout uit donorgebouw
- Ecoboard biobased wandplaten
- Traptreden uit donorhouten trap uit donorgebouw
- De betonvloer op fundering is uitgevoerd in beton voor buitentoepassing zodat na eventuele verwijdering of verplaatsing van de sporthal de betonvloer kan worden gebruikt als ondergrond voor een buitensportveld.
Energiegebruik en verbruik tijdens bouw en gebruik
- Inkoop vindt plaats via een ESCO (afgesloten voor gemeentelijke gebouwen door gemeente Waddinxveen) ( https://www.ivvd.nl/kennisdossiers/vastgoed-financiering/waddinxveen-ha…)
- Naastgelegen bestaande voetbalkantine is tevens tijdens de bouw aangesloten op de warmtepompen van de sportaccommodatie
- PV-panelen op het dak
- Gasloos gebouw
- Tijdens de bouw zijn geen bijzondere energiemaatregelen getroffen
Mate van overlast (bouwwerkzaamheden) voor mens en dier
- Het gebouw is voorzien van nestkasten voor mussen, vleermuizen en zwaluwen
- Het lage dak is voorzien van een water absorberend groen dak wat bijdraagt aan biodiversiteit
- De bouw vond plaats aan het einde van een doodlopende weg op een voormalig trainingsveld van de voetbalvereniging. Voor het goed door kunnen functioneren van de voetbalvereniging is een tijdelijke trap naar de verdieping geplaatst zodat de kantine goed bereikbaar bleef.
Innovaties op product-, concept- en bouwniveau
